Guinea pig (Türkçede kobay ya da gine domuzu), sürekli hareket eden, gündüzün büyük bölümünde uyanık kalan ve koşarak enerji atan bir kemirgendir. Bu nedenle ona hazırlayacağınız alan, bir hamster kafesinden çok daha farklı bir mantıkla kurulur: yükseklik değil, kesintisiz zemin alanı belirleyicidir. Doğru kurgulanmış bir guinea pig habitat, hayvanın 5-7 yıllık ömrü boyunca hem hareket ihtiyacını hem de solunum ve ayak tabanı sağlığını doğrudan etkiler. Aşağıda alan hesabından altlık seçimine kadar tüm kararları, alternatiflerin artı ve eksileriyle karşılaştırarak ele alıyoruz.
Guinea pigler sürü hayvanıdır; tek başına barındırılan bir birey daha az hareket eder, daha çok saklanır. Bu yüzden alan hesabı neredeyse her zaman "en az iki hayvan" varsayımıyla yapılır.
Yaygın olarak kabul edilen ölçüler, hayvan başına düşen açık zemin alanına göre belirlenir. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan tavsiye aralıklarını özetliyor:
| Hayvan sayısı | Kabul edilebilir minimum | Önerilen (konforlu) | Örnek ölçü |
|---|---|---|---|
| 1 | 0,7 m² | 0,9 m² | 100 × 70 cm |
| 2 | 0,9 m² | 1,1 m² | 120 × 80 cm |
| 3 | 1,1 m² | 1,4 m² | 150 × 80 cm |
| 4 | 1,3 m² | 1,8 m² | 180 × 90 cm |
Pet marketlerde satılan hazır kafeslerin çoğu 60 × 40 cm civarında, yani 0,25 m² dolayındadır; bu, tek bir hayvan için bile önerilen alanın yaklaşık üçte biri demektir. Bu nedenle deneyimli bakıcılar genellikle modüler tel panel (ızgara) sistemleri ile tabanı su geçirmez bir örtüden oluşan özel yapımlara yönelir. Maliyet açısından da fark belirgindir: aynı bütçeyle hazır kafese göre iki-üç kat geniş bir alan kurmak mümkündür.
Tavşan veya sıçanların aksine guinea pigler tırmanıcı değildir; dik rampaları kullanmakta zorlanır, düşme riski taşırlar. İkinci kat ancak çok geniş eğimli (ideal olarak 25 dereceden az) ve kenarları kapalı bir rampayla bağlanmışsa değerlidir ve toplam alana ancak kısmi katkı sayılır. Pratik kural şudur: bir metrekare zemin, iki adet yarım metrekarelik kattan daima daha iyidir. Kat ekleyecekseniz, altını gizlenme alanı olarak kullanmak fonksiyonelliği artırır.
Guinea pigler sıcağa dayanıksızdır. İdeal ortam sıcaklığı 18-24 °C aralığındadır; 28 °C üzeri sıcak çarpması riski oluşturur, ani sıcaklık düşüşleri ise solunum yolu enfeksiyonlarını tetikler. Yerleşim kararında şu üç kriteri sırayla değerlendirin:
Altlık seçimi, hem solunum sağlığı hem de günlük iş yükü açısından en kritik karardır. Guinea piglerin akciğerleri toz ve uçucu bileşiklere karşı hassastır.
| Malzeme | Emicilik | Toz | Aylık maliyet | Not |
|---|---|---|---|---|
| Kağıt bazlı altlık | Yüksek | Düşük | Orta-yüksek | Yeni başlayan için en güvenli seçim |
| Kavak (aspen) talaşı | Orta | Orta | Düşük | Reçinesiz, kabul edilebilir |
| Polar (fleece) örtü + emici ped | Yüzeyde kuru tutar | Yok | Çok düşük (yıkanabilir) | Haftada 1-2 yıkama gerektirir |
| Çam / sedir talaşı | Orta | Yüksek | Düşük | Kaçınılmalı: uçucu fenoller solunumu tahriş eder |
Altlık kalınlığı en az 3-5 cm olmalıdır. Tel taban ise kesinlikle kullanılmamalıdır; guinea piglerin ayak tabanı yastıkçıkları basınç yaralarına (pododermatit) çok yatkındır.